شایان ذکر است، کاوشهای مغناطیسی مانند هر کاوش ژئوفیزیکی دیگری میتواند به دو صورت مورد استفاده قرار گیرد:
الف- استفاده مستقیم برای کشف منابع زیر زمینی
ب- کاوش غیر مستقیم برای مواردی که همراه با کانسارها ی مورد تجسس می باشند.
تعقیب ساختمانهای زمین شناسی و مطالعه ساختارهایی که میتواند محل تجمع مواد معدنی باشد نیز در دسته دوم جای میگیرند. در مواقعی که کار زمین شناسی سطحی بواسطه غیر قابل دسترس بودن، پوشش گیاهی و یا پوشش رسوبی، فقط به چند برونزد پراکنده محدود میگردد، نقشههای مغناطیسی میتوانند تسهیلاتی جهت ارتباط یافتههای حاصل از برونزدهای پراکنده فراهم نمایند.
بعلاوه شکل کلی ناهنجاری مغناطیسی میتواند در تعیین شکل تودههای مغناطیسی زیر سطحی کمک نماید. در بعضی موارد اشکال خطی منحنیهای میزان مغناطیسی میتواند منعکس کننده امتداد اشکال طویل نفوذی و یا وجود گسلهای بزرگ در پی سنگ باشد.
براین نکته نیز باید تاکید داشت که اطلاعات حاصل از نهشتههای مغناطیسی بویژه هنگامی که این اطلاعات جنبه ناحیهای دارند، لزوماً و بطور مستقیم با ویژگیهای استراتیگرافی منطبق نمیباشند، چرا که در ایجاد ناهمواریهای مغناطیسی، وجود و یا نوع کانیهای مغناطیسی تعیین کننده است و این در حالیست که این کانیها در تقسیم بندی سنگها نقشی ندارند. در واقع هدف ما از بررسی نقشه مغناطیس هوایی منطقه، یک ارزیابی کلی از ویژگیهای ساختمانهای زمین شناسی در سطح ناحیه و بررسی امکان وجود گسلها و یا احیاناً تودههای آذرینی است که در زیر سطح پنهان ماندهاند. چرا که این امر نهایتاً میتواند در کارهای اکتشافی ما را یاری دهد.
براساس اطلاعات حاصل از نقشه مغناطیس هوایی (سازمان زمین شناسی)، موارد زیر را میتوان نتیجه گرفت:
الف- گسل احتمالی ( F-3 ) با روند شمال شرقی- جنوبغربی، بر روی نقشه مغناطیس هوایی از بجستان به سمت شمال ادامه مییابد که باعث جابجایی خطوط میزان مغناطیسی گردیده است. این گسل بر روی نقشه زمین شناسی منطقه مشاهده نمیشود
ب- براساس اطلاعات مغناطیس هوایی درمقیاس 1:250000، عمق محاسبه شده برای پی سنگ درجنوب غرب ورقه 1500 متر بالای سطح دریا را نشان میدهد که حاکی از بالا آمدگی و عمق کم پی سنگ درمنطقه مورد مطالعه است (بیشترین ارتفاعات موجود دراین منطقه حدود 1700 متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفتهاند) هرچند در بعضی مواقع وجود تودههای نفوذی و یا سنگهای ساب ولکانیک که دراعماق کم جایگزین شدهاند نیز ممکن است به عنوان پی سنگ تفسیر شود (شکل 1).
متقابلاً کاهش عمق پی سنگ (حدود 2000 متر زیرسطح دریا) را درشمال شرق منطقه شاهد هستیم. پی سنگ به سمت جنوب سن کلینال S-9 عمیق تر شده است.
د- یک منبع ناهنجاری مغناطیسی با عمق کم و با روند تقریباً شمال شرقی– جنوب غربی در بخش مرکزی منطقه شناسایی شده است. منبع ایجاد کننده این ناهنجاری احتمالاً توسط گسل F-3 جابجا گردیده است. با توجه به اینکه این محدوده تماماً توسط رسوبات عهد حاضر پوشیده شده است، ارزیابی منشا این ناهنجاری مغناطیسی در مطالعات منطقهای ضروری به نظر میرسد.
شایان ذکر است سازمان انرژی اتمی در طی سالهای 1977 تا 1979 اقدام به تهیه نقشه مغناطیس هوایی با کیفیت متوسط (فواصل خطوط برداشت 1000 متر و ارتفاع پرواز 120-180 متر) از این منطقه نموده است. متاسفانه نقشه ارائه شده از سوی این سازمان در محدوده مورد نظر، فاقد اطلاعات میباشد.
منابع
[1] نقشه مغناطیس سنجی هوایی، 1978، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور ، برگه J4
[2] نقشه شدت کل میدان مغناطسی ، 1977 ، سازمان انرژی اتمی ایران ، برگه NJ 40 15 |